الشيخ السبحاني

34

عقايد اسلامى (در پرتو قرآن، حديث و عقل) ( فارسى)

گسترش‌ستم و بىعدالتى نخواهد داشت . « غضب و خشم » نيز در بقاى زندگى آدمى نقش مؤثرى دارد و در مواقع رويارويى انسان با خطر ، تمام نيروهاى مادى و معنوى او را براى دفاع از خود بسيج مىسازد و اگر كسى فاقد اين حس گردد در صحنه‌هاى مبارزه ، حقوق فردى و اجتماعى او دست‌خوش تمايلات تجاوز طلبانهء ديگران مىگردد و در هنگام بروز خطر ، توان دفاع از جان خود را ندارد . و اگر در اعمال اين حس ، زياده‌روى شود ثمره‌اى جز تباه كردن اجتماع و افزايش فساد وجود ندارد . و هم‌چنين است غرايز ديگر . خلاصه اگر غرايز انسان تعديل نشود و هركس ديوانه‌وار در فكر اشباع غرايز سركش خود باشد نتيجه‌اى جز فرو ريختن بناى زندگى انسان‌ها ، هرج و مرج ، آدم كشى ، اجحاف ، بىعدالتى و ده‌ها مفسدهء ديگر نخواهد داشت . بهترين راه براى تعديل آنها ، احياى حس مسؤوليت در درون اجتماع است ، به‌طورى كه افراد جامعه خود را در برابر يك قدرت مطلق و برتر كه در تمام لحظه‌ها ، در آشكار و نهان ، ناظر اعمال آنهاست مسؤول بدانند و معتقد باشند كه آن قدرت برتر از كارهاى درست و شايستهء آنان قدردانى مىكند و به كامل ترين وجهى پاداش جاودان به آنان عطا مىفرمايد و نيز كسانى را كه در ارضاى غرايز خود راه افراط و تفريط مىپيمايند سخت كيفر مىدهد . اين چنين حس مسؤوليتى جز در پرتو ايمان به خداى دانا ، توانا ، حاضر ، ناظر ، بينا ، شنوا و آگاه از درون و برون تأمين نمىگردد . افرادى را مىبينيم كه در عين تنگ‌دستى ، دست به مال مردم دراز نمىكنند . در دوران شدت شهوت ، به ناموس مردم تجاوز نمىكنند . براى به دست آوردن مقام و منصب ، كار نامشروع انجام نمىدهند . اين چنين پرواپيشگى ، دليلى جز ايمان به خدا و اميد به پاداش و بيم از كيفر او ندارد . پس اعتقاد به خداست كه در كنترل تمايلات سركش ، چنين نقش مؤثرى دارد .